fbpx
0

Koszyk

SportTrening

ZAMKNIĘTE I OTWARTE ŁAŃCUCHY KINEMATYCZNE

By 3 kwietnia 2018 No Comments

ZAMKNIĘTE  I OTWARTE ŁAŃCUCHY KINEMATYCZNE

Łańcuch lub łańcuch kinematyczny jest określeniem , jakie często można spotkać zarówno od osoby zajmującej się treningiem siłowym jak i rehabilitacją . Pojęcie to, co ciekawe, nie zostało wynalezione na cele treningu czy rehabilitacji ale…. pracy maszyn. Zamknięty łańcuch kinematyczny określa, że ustabilizowany ruch jakiegoś segmentu maszyny wpływa na drugi lub na kilka innych (prostym przykładem będzie zębatka). Dopiero z czasem po to pojęcie zostało zaprzęgnięte do fizjologii człowieka. Łańcuch człowieka definiował kilka stawów, które sąsiadując ze sobą i połączone tkankami miękkimi oddziałują na siebie tworząc kompleksowy aparat ruchu człowieka.

OTWARTY, A ZAMKNIĘTY ŁAŃCUCH KINEMATYCZNY

Otwarty łańcuch kinematyczny to układ, w którym ostatnie ogniwo czy też staw jest wolne, a łączy się jedynie z sąsiednim stawem i w ten sposób łapie swoją stabilność. Przykładem może być wykrok. W momencie przenoszenia nogi do przodu stopa jest wolna, a stabilizuje ją kolano i miednica (dlatego się nie przewracasz), a po postawieniu nogi na ziemi znowu wraca do zamkniętego układu. Takie ćwiczenia będą bardziej niebezpieczne ze względu na gorszą stabilizację oraz większą dźwignię działającą na stawy. Gdy machniesz ręką lub kopniesz nogą, to Twoje kończyny są daleko od najdalszego stabilnego stawu, co wywołuje na nie duże siły i jest bardziej niebezpieczne.

Układ zamknięty to taki, w którym ostatnie ogniwo nie jest swobodne. Przykładem może być pompka (i inne ćwiczenia z podparciem o podłogę ) i to, że Twoje nogi są ustabilizowane oraz napięte w przeciwieństwie do wyciskania na ławce płaskiej, gdzie nogi są poniekąd niezależne. Takie ćwiczenia są bezpieczniejsze, ponieważ angażują większą ilość mięśni stabilizujących. Większość ćwiczeń nie da się jednoznacznie zakwalifikować do grupy ćwiczeń w zamkniętym czy otwartym łańcuchu kinematycznym i jest to połączenie ich dwóch. Przykładowo chód ma przewagę łańcucha zamkniętego ale gdy zaczynasz szybciej iść lub biec, to mniej części Twojej stopy styka się z podłożem i rośnie angaż łańcucha otwartego.

JAK TO SIĘ MA DO TRENINGU I CO MOŻEMY Z TEGO WYCIĄGNĄĆ ??

Ćwiczenia w otwartym łańcuchu kinematycznym będą powodowały większą ilość sił ścinających na stawy, gorszą stabilność i pracę mięśni głębokich, przez co będą bardziej niebezpieczne zarówno dla początkujących jak i zaawansowanych sportowców. Szacuje się, że ponad 70 procent kontuzji doznają sportowcy w otwartym łańcuchu. Zaletą tych ćwiczeń będzie to, że będą aktywowały mięśnie synergistyczne i agonistyczne (przeciwstawne i pomocnicze) bardziej niż ruchy w łańcuchu zamkniętym i dochodzi w nich do mniejszej ilości kompensacji (mniej przenosimy siły na staw, który jest silniejszy pomagając sobie wykonać ruch, w dłuższej perspektywie prowadzi to do przeciążenia nadużywanej struktury i do kontuzji).

Ćwiczenia w układzie zamkniętym będą dużo bezpieczniejsze i z reguły łatwiejsze do wykonania (przysiad z ciężarem własnego ciała jest łatwiejszym i bardziej stabilnym ćwiczeniem niż wykrok również wykonany bez obciążenia) oraz mają istotny komponent stabilności i dają większe poczucie bezpieczeństwa w momencie wykonywania. Mniejsze są w nich siły ścinające ale wzrasta ryzyko sił kompensujących. Aktywizują również mięśnie antagonistyczne. Agonistyczne (główne mięśnie wykonujące ruch. Np: mięsień dwugłowy ramienia jest mięśniem agonistycznym głównie inicjującym zgięcie ramienia)  i synergiczne również są pobudzane jednak w mniejszym stopniu niż w łańcuchu otwartym.

Ustawienie stawów w łańcuchu zamkniętym zawsze powoduje większy angaż włókien mięśniowych, więc jeśli zależy nam na pobudzaniu większej ilości włókien to pompki będą włączały więcej mięśni do pracy niż popularne wyciskanie na ławce płaskiej. W sporcie ciężko mówić jednak tylko o tego rodzaju ruchach i jako ludzie zawsze powinniśmy ruszać się również w łańcuchach otwartych. Przykładowe kopnięcie w sportach walki będzie powodowało większe siły na stawy i może się wiązać np. z większym ryzykiem urazu ACL. Jednak jeśli kopniemy w worek lub kopnięcie dojdzie przeciwnika to łańcuch otwarty zamienia się w zamknięty i już mamy mniejsze ryzyko urazu z tego tytułu, choćby ze względu na lepsze dopięcie tułowia w momencie dotknięcia nogą worka.

Wnioski

-Z osobami ze słabą stabilizacją, czuciem głębokim oraz początkującymi lepiej używać ćwiczeń zamkniętych

-Aby dostrzec słabe ogniwo i zaburzenia warto użyć ćwiczeń w otwartym łańcuchu jako test diagnostyczny. Prostym przykładem będzie box jump i obserwacja czy kolana nie uciekają do środka lub czy stopa nie przechodzi do płaskostopia w momencie skoku/lądowania .

-Po wystąpieniu kontuzji wykonujemy ćwiczenia w zamkniętych łańcuchach co pozwoli wrócić bezpieczniej do zdrowia.

-Warto wykonać ćwiczenia w otwartym łańcuchu jeśli chcemy popracować nad stabilnością poszczególnego stawu.

-Ćwiczenia w otwartym łańcuchu kinematycznym, to to co w przeważającej części występuje w sporcie. Warto zatem używać tych ćwiczeń gdy mamy już wyrobioną stabilizację w ćwiczeniach zamkniętych.

Źródła:

Muscles in Human Body – Drawing Academy Video Lesson

http://www.fizjoterapeutom.pl/materialy/artykuly/biomechanika/lancuchy-kinematyczne

Zuzanna Sobczak

 

Artur Jobda

About Artur Jobda

Leave a Reply